Ưu Điểm Và Nhược Điểm Khi Sử Dụng Thẻ Bảo Hiểm Y Tế

 Ưu điểm và nhược điểm khi sử dụng thẻ bảo hiểm y tế-1.png


Chúng ta không còn quá xa lạ với Bảo hiểm y tế bởi sự bao phủ trên diện rộng của hệ thống an sinh xã hội quốc gia. Các đối tượng tham gia bảo hiểm y tế rất rộng như: trẻ em dưới 6 tuổi, học sinh, sinh viên, người lao động, người cao tuổi, người có công với cách mạng, đối tượng bảo trợ xã hội… Tuy nhiên, do hệ thống bảo hiểm xã hội là phi lợi nhuận nên các quyền lợi không thể đáp ứng được nhu cầu trên thị trường của khách hàng, vì thế nhiều người mặc dù đã có thẻ bảo hiểm y tế nhưng vẫn lựa chọn tham gia bảo hiểm nhân thọ để bổ sung quyền lợi còn khuyết thiếu của bảo hiểm y tế. Việc sử dụng thẻ bảo hiểm y tế có những ưu điểm và nhược điểm như thế nào, trong bài viết này tôi sẽ đề cập cụ thể cho các bạn hiểu hơn khi tham gia bảo hiểm y tế.

1. ƯU ĐIỂM​


Thứ nhất, mức phí mua khá rẻ​


Do đối tượng tham gia Bảo hiểm y tế khá rộng nên mỗi đối tượng lại có một mức phí đóng là khác nhau. Tại Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi bổ sung năm 2014 quy định 5 đối tượng tham gia bảo hiểm y tế: (1) Đối tượng do người sử dụng lao động và người lao động đóng; (2) Đối tượng do Bảo hiểm xã hội đóng; (3) Đối tượng do ngân sách nhà nước đóng; (4) Đối tượng do Ngân sách nhà nước hỗ trợ đóng; (5) Đối tượng đóng tự nguyện. Theo đó, chỉ có đối tượng (1) và đối tượng (5) là đối tượng người lao động và người sử dụng lao động đóng; đối tượng đóng tự nguyện. Hai đối tượng này khi tham gia đều có mức quyền lợi là như nhau: hưởng 80% chi phí khám chữa bệnh tại các cơ sở khám chữa bệnh đúng tuyến. Do đối tượng (1) mức đóng Bảo hiểm y tế 1 tháng là 4.5% tính trên mức lương làm căn cứ đóng bảo hiểm của người lao động và người lao động chỉ đóng 1.5% còn người sử dụng đóng 3%. Việc mức phí đóng là cao hay thấp phụ thuộc vào lương đóng bảo hiểm của người lao động nhưng mức phí đóng cao không có nghĩa là quyền lợi của người lao động được hưởng cao hơn mà tất cả người lao động tham gia bảo hiểm y tế có quyền lợi như nhau. Vì vậy, đối tượng này tôi xin không đề cập đến mà chỉ nói đến đối tượng số (5) là đối tượng đóng Bảo hiểm y tế tự nguyện.

Bảo hiểm y tế tự nguyện hay còn nói cách khách là mua Bảo hiểm y tế hộ gia đình. Sự tự nguyện ở đây dựa trên nguyên tắc: đối tượng (5) không thuộc đối tượng bắt buộc phải tham gia Bảo hiểm y tế mà có thể tự quyền mua hoặc không mua. Nếu mua thì người tham gia Bảo hiểm phải mua theo hình thức Hộ gia đình nên mua bảo hiểm tự nguyện hay được gọi là mua Bảo hiểm y tế hộ gia đình.

Mức phí mua Bảo hiểm y tế tự nguyện được tính theo mức lương cơ sở tại thời điểm mua bảo hiểm. Theo đó, người tham gia bảo hiểm phải đóng 4.5% cho một tháng. Lương cơ sở hiện nay là 1.490.000 đồng theo Nghị định 38/2019/NĐ-CP, do đó, mức đóng 1 tháng là: 67.050 đồng, mức đóng 1 năm là: 804.600 đồng.

Điều đặc biệt, mua Bảo hiểm y tế tự nguyện theo hình thức hộ gia đình thì người tham gia được tính giảm mức phí đóng theo hộ gia đình. Điều này được hiểu như sau: khi mua Bảo hiểm y tế thì người tham gia bảo hiểm phải mua theo hộ gia đình mà không thể mua riêng một cá nhân. Việc mua theo hộ gia đình được tính theo số nhân khẩu trong sổ hộ khẩu hoặc sổ tạm trú. Tại thời điểm mua, những nhân khẩu trong sổ hộ khẩu hoặc sổ tạm trú chưa có thẻ bảo hiểm y tế theo đối tượng khác tại Điều 12 Luật bảo hiểm y tế thì phải cùng mua. Theo đó, khi số nhân khẩu cùng mua Bảo hiểm y tế sẽ được tính giảm mức phí đóng là:

Người thứ 1: Mức đóng là 4.5%/tháng tính trên mức lương cơ sở, là 804.600 đồng/năm.

Người thứ 2: Mức đóng bằng 70% mức tiền đóng của người thứ nhất, là: 563.220 đồng/năm.

Người thứ 3: Mức đóng bằng 60% mức tiền đóng của người thứ nhất, là 482.760 đồng/năm.

Người thứ 4: Mức đóng bằng 50% mức tiền đóng của người thứ nhất, là 402.300 đồng/năm

Người thứ 5 trở đi: Mức đóng bằng 40% mức tiền đóng của người thứ nhất, là 321.840 đồng/năm.

Như vậy, với mức phí 804.600 đồng/năm và giảm dần theo số lượng người mua bảo hiểm y tế cùng một hộ gia đình còn 321.840 đồng/năm là quá rẻ. Mức phí mua bảo hiểm y tế hộ gia đình được hỗ trợ giảm nhưng quyền lợi về mức hưởng của các thành viên mua là không thay đổi là 80% chi phí khám chữa bệnh. So với thẻ chăm sóc sức khỏe của Bảo hiểm nhân thọ hoặc Bảo hiểm phi nhân thọ thì mức phí rất thấp mà vẫn đảm bảo các quyền lợi khi người tham gia không may bị ốm đau, bệnh tật.

bảo hiểm xã hội là chính sách an sinh tốt cho người lao động, được ví như...png


Thứ hai, có bệnh rồi vẫn được bảo hiểm​


Nếu như ai đã từng tham gia Bảo hiểm nhân thọ chắc chắn sẽ biết quy định việc: nếu như người tham gia bảo hiểm có sẵn bệnh lý hoặc biểu hiện của bệnh lý sẽ bị Doanh nghiệp bảo hiểm từ chối bảo hiểm hoặc nếu được chấp nhận bảo hiểm thì sẽ bị loại trừ bảo hiểm bệnh lý có sẵn. Do đó, khi làm hồ sơ tham gia bảo hiểm nhân thọ, bên Doanh nghiệp bảo hiểm yêu cầu người tham gia bảo hiểm kê khai rõ và trung thực các thông tin liên quan đến tình trạng sức khỏe. Trường hợp cần thiết, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ yêu cầu bên mua bảo hiểm giám định sức khỏe và ra quyết định bảo hiểm sau khi có kết luận giám định. Tuy nhiên, đối với bảo hiểm y tế nhà nước thì khi mua bảo hiểm, bên mua bảo hiểm không phải kê khai tình trạng sức khỏe hoặc thẩm định sức khỏe trước khi mua bảo hiểm. Điều này được hiểu là, bên mua bảo hiểm y tế chỉ cần có nhu cầu mua thì sẽ được mua mà không bị loại trừ bất kỳ trường hợp bệnh tật nào có sẵn trước khi mua thẻ bảo hiểm y tế.

Như vậy, ưu điểm vượt trội nhất của thẻ Bảo hiểm y tế nhà nước là không loại trừ bệnh lý sẵn có của người mua bảo hiểm mà vẫn chấp nhận chi trả trong trường hợp bên mua bảo hiểm có bệnh rồi mới tham gia bảo hiểm y tế. Đây là tính nhân văn của hệ thống an sinh xã hội Việt Nam. Tuy nhiên, cũng giống như các loại hình bảo hiểm khác, nếu bên mua bảo hiểm muốn mua bảo hiểm để đi khám chữa bệnh luôn thì sẽ không được mà cần phải mua trước 30 ngày.

Một điều ưu Việt hơn so với thẻ chăm sóc sức khỏe của Bảo hiểm nhân thọ là: Thẻ Bảo hiểm y tế có thời gian chờ đối với mọi bệnh là 30 ngày kể từ ngày đóng tiền mua thẻ mà không phân biệt như thẻ sức khỏe của Bảo hiểm nhân thọ là: 30 ngày đối với bệnh thông thường, 90 ngày với những bệnh lý nghiêm trọng (những thẻ cũ thời gian chờ với những bệnh lý nghiêm trọng có thể lên tới 12 tháng).

Thứ ba, phạm vi khám chữa bệnh rộng trên Toàn quốc​


Khi tham gia Bảo hiểm y tế, người mua sẽ được khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế nhà nước trên cả nước, ngoài ra họ có thể đến các cơ sở y tế tư nhân có hợp đồng khám chữa bệnh với Bảo hiểm xã hội. Khi đó, người mua bảo hiểm y tế sẽ được hưởng các quyền lợi của bảo hiểm.

Hệ thống cơ sở khám chữa bệnh rộng trên phạm vi toàn quốc, từ tuyến xã phường đến tuyến quận huyện, tỉnh thành phố và tuyến trung ương. Người tham gia có thể đi theo phân tuyến khám chữa bệnh hoặc đến các cơ sở khám chữa bệnh tuyến cao hơn. Trường hợp nếu đi đúng phân tuyến thì mức hưởng quyền lợi bảo hiểm y tế sẽ đảm bảo hơn còn nếu đi vượt tuyến thì mức hưởng sẽ thấp. Vì thế, người tham gia bảo hiểm cần cân nhắc kỹ trước khi sử dụng thẻ Bảo hiểm y tế để khám chữa bệnh.

 Ưu điểm và nhược điểm khi sử dụng thẻ bảo hiểm y tế-2.png


2. NHƯỢC ĐIỂM​


Thứ nhất, mức quyền lợi là cố định, không lựa chọn được theo nhu cầu của bên mua bảo hiểm​


Không giống như Bảo hiểm nhân thọ, quyền lợi của bên tham gia bảo hiểm nhiều hay ít phụ thuộc vào mức phí mà họ chấp nhận đóng. Ví dụ, đối với thẻ chăm sóc sức khỏe thường được chia thành các hạng như: thẻ phổ thông, thẻ đặc biệt, thẻ cao cấp (Bên Bảo hiểm Daiichi) hoặc chia thành hạng thẻ bạc, thẻ vàng, thẻ kim cương, thẻ titan (Bên Bảo hiểm Manulife). Theo đó các mức hưởng lần lượt sẽ là: quyền lợi đồng chi trả 80%, quyền lợi đồng chi trả 95%, quyền lợi chi trả 100%.... Khi đó, phụ thuộc vào nhu cầu tài chính của bên mua bảo hiểm để lựa chọn hạng thẻ phù hợp. Bên mua bảo hiểm chọn hạng thẻ nào thì sẽ được hưởng hạng thẻ đó, hạng thẻ có thể thay đổi khi khách hàng có nhu cầu. Tuy nhiên, đối với thẻ Bảo hiểm y tế thì mức quyền lợi của đối tượng mua Bảo hiểm y tế tự nguyện theo hình thức hộ gia đình luôn luôn là 80% chi phí khám chữa bệnh theo quy định của Luật bảo hiểm y tế. Và cho dù người tham gia bảo hiểm có muốn mua bảo hiểm với mức phí cao hơn để nâng mức quyền lợi hưởng lên 100% cũng không được. Đối với Bảo hiểm y tế nhà nước, mức hưởng 100% chỉ áp dụng với những trường hợp đặc biệt như hộ nghèo, người có công với cách mạng, người làm trong quân đội…. Do đó, mặc định đối tượng mua Bảo hiểm y tế hộ gia đình là mức hưởng 80%.

Thứ hai, phải đi khám chữa bệnh theo phân tuyến của Bộ y tế​


Việc đi khám chữa bệnh theo Bảo hiểm y tế phải đi theo phân tuyến của Bộ y tế. trường hợp người tham gia bảo hiểm không đi đúng phân tuyến mà vượt tuyến hoặc đi trái tuyến thì sẽ không được hưởng quyền lợi của Bảo hiểm y tế hoặc nếu được hưởng thì mức quyền lợi bị giảm thấp. Khác với Bảo hiểm y tế thì thẻ chăm sóc sức khỏe của Bảo hiểm nhân thọ không quy định việc phân tuyến. Người tham gia bảo hiểm chỉ cần khám chữa bệnh tại cơ sở y tế đúng trong điều khoản của Hợp đồng bảo hiểm là được chi trả quyền lợi. Thẻ chăm sóc sức khỏe của Bảo hiểm nhân thọ thường có hệ thống bệnh viện được bảo lãnh trực tiếp và hệ thống cơ sở khám chữa bệnh của nhà nước. Vì vậy, người có thẻ chăm sóc sức khỏe muốn đến cơ sở nào để điều trị bệnh cũng đều được hưởng quyền lợi của thẻ chăm sóc sức khỏe. Đây là điểm trừ của Thẻ bảo hiểm y tế so với thẻ chăm sóc sức khỏe của Bảo hiểm nhân thọ.

Thông thường, khi mua Bảo hiểm y tế, trên thẻ sẽ có dòng: Nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu. Theo đó, người tham gia bảo hiểm y tế phải đi khám chữa bệnh đúng ở cơ sở y tế đó thì được xác định là đúng tuyến. Trường hợp cần chuyển tuyến sẽ được cơ sở y tế tiếp nhận làm giấy chuyển thì sẽ được quyền lợi Bảo hiểm y tế đúng tuyến. Đây là một hạn chế rất lớn của Bảo hiểm y tế. Mặc dù trong những năm gần đây, luật bảo hiểm y tế đã có những chính sách như: thông tuyến bệnh viện huyện và bệnh viện tỉnh trên toàn quốc nhưng vẫn chưa đạt được hiệu quả. Nhưng dù sao thì thẻ Bảo hiểm y tế cũng có nhiều quyền lợi mang chính sách an sinh toàn xã hội.