Kinh Nghiệm Lãnh Bảo Hiểm Xã Hội Một Lần

Kinh nghiệm lãnh bảo hiểm xã hội một lần


Do tác động của đại dịch Covid, người lao động mất việc dẫn đến không có nguồn thu nhập để trang trải cho cuộc sống hàng ngày. Vì vậy, nhiều người đã nghĩ tới giải pháp tất toán tiền trợ cấp bảo hiểm xã hội một lần để giải quyết tình hình trước mắt. Dẫu biết, nếu đóng tiếp bảo hiểm xã hội sẽ được hưởng lương hưu khi tuổi xế chiều nhưng mấy người chờ được đến tuổi đó. Lựa chọn tất toán bảo hiểm xã hội một lần khiến người lao động chịu thiệt thòi về quyền lợi nhưng trong tình hình như hiện nay thì đây là phương án tối ưu để ổn định cuộc sống.

Trong bài viết này, tôi sẽ chia sẻ kinh nghiệm làm hồ sơ lãnh bảo hiểm xã hội một lần khi người lao động đủ điều kiện. Nội dung bài sẽ tập trung hướng dẫn các bạn những vấn đề: tính toán điều kiện hưởng bảo hiểm xã hội một lần, hồ sơ cần chuẩn bị, thủ tục giải quyết, thanh toán nhận tiền trợ cấp.

1. Kiểm tra sổ bảo hiểm​


Sổ bảo hiểm xã hội là một trong những căn cứ để cơ quan bảo hiểm xã hội xem xét chi trả quyền lợi cho người lao động. Do đó, nếu sổ bảo hiểm của bạn bị hỏng, rách hoặc ghi các thông tin trên sổ chưa đúng thì cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ từ chối giải quyết hồ sơ cho bạn. Vậy, khi kiểm tra sổ bảo hiểm cần kiểm tra những vấn đề gì? Cụ thể:

- Kiểm tra sổ bảo hiểm xã hội có bị rách, hư hỏng gì không: Thông thường người lao động muốn lãnh bảo hiểm xã hội một lần phải chờ nghỉ việc sau một năm, khi đó họ thường cất sổ bảo hiểm ở một góc và chờ đến khi đủ điều kiện hưởng thì lấy sổ đi nhận chế độ. Do việc bảo quản của mỗi người là khác nhau nên sổ bảo hiểm thường gặp những vấn đề như bị rách bìa, rách các tờ rời, hoặc sổ bị mối mọt xông dẫn đến tình trạng sổ không còn nguyên vẹn như lúc đầu. Có những trường hợp bị hư hại khiến cho không nhìn được các thông tin trên sổ bảo hiểm. Vậy, khi các thông tin không rõ và đối chiếu được thì cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ không đủ cơ sở để giải quyết quyền lợi cho người lao động. Có những người gặp trường hợp trên thì tự ý xử lý như: lấy băng dính dán lại chỗ rách trên sổ nhưng khi đi làm chế độ bảo hiểm xã hội một lần đều bị từ chối. Vậy, nếu sổ bảo hiểm bị rách nát, mối mọt thì người lao động cần xử lý như thế nào?

Phương án giải quyết: khi sổ bảo hiểm xã hội bị rách hoặc hư hỏng thì người lao động cần đi làm thủ tục để cấp lại sổ hoặc bìa sổ hoặc tờ rời do bị hư hỏng. Sau khi người lao động được cấp lại sổ bảo hiểm xã hội thì có thể hoàn tất thủ tục lãnh bảo hiểm xã hội một lần. Các bạn cần lưu ý là, khi các bạn đã đủ điều kiện lãnh bảo hiểm xã hội một lần thì không cần phải vội vàng đi làm ngay hay sợ hết hạn không lãnh tiền được nữa mà chỉ cần khi nào các bạn rảnh thì đi làm, không hết hạn hồ sơ lãnh nhé.

- Kiểm tra các thông tin nhân thân trên sổ: Các thông tin nhân thân trên sổ bảo hiểm xã hội bao gồm thông tin về họ và tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, dân tộc, quốc tịch. Các thông tin cá nhân để đối chiếu xem người đi làm hồ sơ có phải là người có thông tin trên sổ bảo hiểm xã hội không. Nếu sổ của bạn bị sai bất kỳ thông tin nào mà tôi kể ở trên thì sẽ bị từ chối hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp. Trên thực tế, khi đi làm hồ sơ lãnh bảo hiểm xã hội một lần bạn cần cầm theo chứng minh thư để đối chiếu thông tin. Vậy nếu như thông tin của bạn trên sổ bảo hiểm không trùng khớp với các thông tin cá nhân thì sẽ không thể chứng minh được người trong sổ và bạn là một. Vậy nên, khi kiểm tra sổ bảo hiểm xã hội mà bị sai bất cứ thông tin gì thì hãy nhanh chóng đi làm thủ tục để điều chỉnh nhân thân trên sổ. Khi được cơ quan BHXH cấp lại sổ, bạn có thể đi làm hồ sơ lãnh bảo hiểm xã hội một lần.

Lưu ý là: nếu như các thông tin về số chứng minh thư hoặc địa chỉ thường trú của bạn không đúng hoặc có sự thay đổi thì bạn không nhất thiết phải đi làm hồ sơ điều chỉnh trên sổ bởi: số chứng minh thư cứ vài năm sẽ thay đổi một lần hoặc địa chỉ nơi thường trú cũng có sự thay đổi khi bạn chuyển nhà, mua nhà khác. Do đó, nếu bạn có thay đổi các thông tin trên thì không cần phải điều chỉnh lại sổ bảo hiểm xã hội.

- Kiểm tra các nội dung trên sổ bảo hiểm xã hội đã được ghi nhận chính xác chưa: nội dung trên sổ bảo hiểm xã hội là sự ghi nhận quá trình đóng bảo hiểm xã hội từ: mức lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội, vị trí công việc, nơi làm việc, … rồi chốt tổng thời gian đóng BHXH, bảo hiểm thất nghiệp… Vậy, nếu chỉ cần thông tin bị sai về mức lương làm căn cứ đóng, hoặc vị trí công việc hoặc bị sai tổng thời gian đóng bảo hiểm thì buộc bạn phải làm đơn điều chỉnh lại nội dung trên sổ bảo hiểm. Trên thực tế, tôi thấy rất nhiều trường hợp, do vô tình không để ý nên đến khi đã nộp hồ sơ lãnh bảo hiểm xã hội một lần thì bị cơ quan bảo hiểm xã hội từ chối và hướng dẫn đi hoàn thiện hồ sơ.

Một vấn đề cần lưu ý là: ngay sau khi bạn nghỉ việc và nhận được sổ bảo hiểm xã hội được công ty chốt và trả sổ thì hãy mở sổ ra kiểm tra các thông tin như tôi chia sẻ ở trên. Trường hợp phát hiện ra sai sót thì hãy đề nghị công ty sửa luôn cho bạn, tránh để lâu thì sẽ khó trong việc đi sửa.

Kinh nghiệm lãnh bảo hiểm xã hội một lần


2. Hướng dẫn cách kiểm tra điều kiện hưởng BHXH một lần


Ngay sau khi kiểm tra tình trạng sổ bảo hiểm xã hội của bạn, nếu sổ của bạn đã đúng và không bị hư hại gì thì hãy xác định xem thời điểm nào bạn sẽ đủ điều kiện đi lãnh bảo hiểm xã hội một lần để sắp xếp công việc làm chế độ.

Theo Điều 60 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 thì có rất nhiều trường hợp có thể đi lãnh bảo hiểm xã hội một lần nhưng thường người lao động sẽ thuộc trường hợp lãnh bảo hiểm xã hội một lần sau khi nghỉ việc đủ 1 năm. Ngoài ra, còn có những trường hợp lãnh bảo hiểm xã hội một lần khi đi ra nước ngoài định cư, khi đã đủ tuổi về hưu nhưng chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm, khi người lao động bị bệnh nguy hiểm đến tính mạng… thì những trường hợp này thường sẽ được lãnh bảo hiểm xã hội một lần luôn mà không cần chờ nghỉ việc sau 1 năm. Vậy nên, trong phần chia sẻ này, tôi sẽ nói kỹ hơn về trường hợp lãnh bảo hiểm xã hội sau 1 năm nghỉ việc không tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội và chưa đóng đủ 20 năm bảo hiểm xã hội

- Điều kiện 1: bạn phải chưa đóng đủ 20 năm bảo hiểm xã hội. Điều này được hiểu là bạn chỉ cần đóng dưới 20 năm là được nhận bảo hiểm một lần rồi. Đủ 20 năm là phải đủ theo tháng mà không được làm tròn theo nguyên tắc khi tính xét hưởng chế độ. Vậy nên rất nhiều người hỏi tôi là em đóng được 19 năm 7 tháng hoặc 19 năm 11 tháng thì có được lãnh bảo hiểm một lần không thì câu trả lời là có được nhận bảo hiểm một lần vì bạn đã đóng đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội đâu? Vẫn còn thiếu 1 tháng đóng nữa mới đủ 20 năm đóng bảo hiểm mà? Còn khi làm chế độ bảo hiểm một lần thì được luật bảo hiểm tính tròn chế độ là 19 năm 11 tháng là 20 năm thì đây là cách tính toán khi làm chế độ chứ không phải là cách tính toán khi xét điều kiện hưởng.

- Điều kiện 2: bạn không được tham gia đóng bảo hiểm xã hội trong thời gian nghỉ việc dù là đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện hay đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, chờ đủ 1 năm sẽ được lãnh bảo hiểm một lần. Vậy chờ 1 năm được xác định từ thời điểm nào. Trên sổ bảo hiểm xã hội của bạn sẽ ghi nhận thời điểm tháng cuối cùng đóng bảo hiểm xã hội của bạn, vậy bạn sẽ cộng thêm 12 tháng kể từ tháng cuối cùng đóng thì khi đó bạn sẽ đủ điều kiện. Nhiều người khi nhắn tin nhờ tôi tư vấn thì thường nói là em nghỉ việc ngày 7/10/2020 thì được lãnh bảo hiểm xã hội một lần khi nào? hoặc em được công ty trả sổ bảo hiểm và ngày chốt trên sổ bảo hiểm của em là ngày 2/8/2020 thì em được lãnh bảo hiểm khi nào. Những thông tin bạn đưa ra ở trên không có ý nghĩa để xác định điều kiện hưởng mà hãy mở sổ ra xem tại trang cuối để biết tháng cuối bạn được ghi nhận đóng bảo hiểm trên sổ là tháng nào và cộng thêm 12 tháng nữa sẽ được hưởng bảo hiểm một lần. Cụ thể:

- Trên sổ bảo hiểm ghi nhận tháng cuối cùng đóng bảo hiểm của bạn là tháng 7/2020 thì ngày 1/8/2021 là bạn đã đủ điều kiện đi lãnh bảo hiểm xã hội một lần rồi.

- Trên sổ bảo hiểm xã hội của bạn ghi nhận tháng cuối cùng là tháng 10/2020 là tháng bạn nghỉ việc không hưởng lương (hoặc nghỉ ốm đau, hoặc nghỉ thai sản…) và đến tháng 11/2020 thì bạn chốt sổ nghỉ hẳn. Vậy, đến 1/11/2021 bạn sẽ đủ điều kiện lãnh bảo hiểm xã hội một lần./

Nếu trong thời gian bạn nghỉ việc chờ đủ điều kiện lãnh bảo hiểm xã hội một lần mà không may bạn đi đóng bảo hiểm ở một công ty khác thì thời gian nghỉ chờ 1 năm lại được tính lại từ đầu. Ví dụ như sau: tháng 2/2020 bạn nghỉ việc và chờ để lãnh bảo hiểm một lần nhưng đến tháng 10/2020 bạn đi làm và được công ty đóng bảo hiểm xã hội tháng 10 tháng 11/2020. Sau đó bạn nghỉ việc. Vậy nếu muốn lãnh bảo hiểm một lần thì bạn phải chờ sau 1 năm nghỉ việc tính từ thời điểm tháng cuối cùng đóng bảo hiểm là tháng 11/2020. Khi đó, đến tháng 12/2021 bạn mới đủ điều kiện lãnh bảo hiểm một lần.

Cần lưu ý: khi bạn đã xác định được ngày mà bạn đủ điều kiện đi lãnh bảo hiểm xã hội một lần thì tuyệt đối trong tháng mà bạn đi làm hồ sơ lãnh tiền bảo hiểm thì không được tham gia đóng bảo hiểm ở bất kỳ đâu kể cả đóng bảo hiểm tự nguyện hay đóng bảo hiểm bắt buộc ở các đơn vị sử dụng lao động. Cách đây vài hôm, tôi có tư vấn cho một trường hợp: anh này đủ điều kiện lãnh bảo hiểm xã hội và đã nộp hồ sơ giải quyết lên cơ quan bảo hiểm ngày 1/7/2021 và đến ngày 10/7/2021 thì anh được trả tiền về tài khoản. Sau đó ngày 11/7/2021 thì anh này đi làm và được công ty đóng bảo hiểm luôn cho tháng 7/2021. Ngay sau đó, cơ quan bảo hiểm xã hội nơi anh ấy nhận bảo hiểm xã hội một lần đã thông báo và yêu cầu anh hoàn lại tiền bảo hiểm xã hội một lần đã nhận do đã đóng bảo hiểm khi nộp hồ sơ thanh toán bảo hiểm một lần. Vì vậy, các bạn cần tuyệt đối lưu ý trong trường hợp này.

3. Chuẩn bị hồ sơ lãnh bảo hiểm xã hội một lần​


Trên thực tế, có rất nhiều người nhầm lẫn và không hiểu rõ quy trình lãnh bảo hiểm xã hội một lần dẫn đến việc thiếu giấy tờ trong quá trình cơ quan bảo hiểm xã hội giải quyết hồ sơ. Vậy ở phần hồ sơ lãnh bảo hiểm xã hội một lần, tôi sẽ hướng dẫn chi tiết các giấy tờ mà các bạn cần chuẩn bị và lý giải vì sao các bạn cần phải chuẩn bị loại giấy tờ đó. Bởi, trong quá trình tư vấn, có rất nhiều người nhắn tin hỏi tôi việc khi nhận bảo hiểm một lần có cần quyết định nghỉ việc không vì đã làm mất hoặc đã nộp để nhận trợ cấp thất nghiệp rồi thì phải làm thế nào?

Căn cứ Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 thì hồ sơ lãnh bảo hiểm xã hội một lần trong trường hợp người lao động sau 1 năm nghỉ việc mà không tiếp tục đóng BHXH và chưa đủ 20 năm đóng BHXH thì cần chuẩn bị giấy tờ sau:

Sổ bảo hiểm xã hội (cuốn sổ gốc): có rất nhiều người hỏi tôi là không nộp sổ gốc được không mà chỉ nộp sổ bảo hiểm phô tô hoặc sổ bảo hiểm phô tô công chứng thì câu trả lời là không được. Bởi khi bạn lãnh bảo hiểm một lần là bạn sẽ tất toàn toàn bộ sổ đó, đóng sổ bảo hiểm. Vậy cơ quan bảo hiểm sẽ thu hồi sổ của bạn để xóa quá trình đóng bảo hiểm mà đã tất toán cho bạn. Vậy nếu bạn chỉ nộp sổ bảo hiểm bản phô tô thì bên cơ quan bảo hiểm không xóa được quá trình đóng của bạn. Vậy bạn lại cầm sổ đó đi làm ở chỗ khác và đóng bảo hiểm thì hệ quả là gì bạn biết rồi đó.

Chứng minh thư bản gốc: chứng minh thư là giấy tờ nhân thân của bạn có ảnh, giấy tờ này có giá trị chứng minh nhân thân và đối chiếu các thông tin của bạn trên sổ bảo hiểm. Xem xét xem người đi làm hồ sơ lãnh bảo hiểm xã hội một lần có phải là bạn hay là người nào khác giả mạo bạn. Do đó, buộc bạn phải cầm CMND hoặc CCCD. Nếu bạn mất chứng minh thư hoặc mất căn cước công dân thì bạn phải cầm theo giấy tờ tùy thân khác có ảnh như hộ chiếu, bằng lái xe…

Sổ hộ khẩu gốc: sổ hộ khẩu có giá trị trong việc xác định thẩm quyền giải quyết hồ sơ lãnh bảo hiểm một lần của cơ quan bảo hiểm xã hội. Theo luật bảo hiểm hướng dẫn thì cơ quan bảo hiểm xã hội nơi người lao động thường trú hoặc tạm trú theo sổ tạm trú sẽ có trách nhiệm giải quyết hồ sơ đề nghị hưởng chế độ cho bạn. Vậy nếu không có giấy tờ này thì cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ không xem được thẩm quyền giải quyết.

Mẫu đơn đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần (mẫu 14-HSB): đây là mẫu tờ khai để bạn kê khai nội dung yêu cầu bên bảo hiểm xã hội giải quyết bảo hiểm một lần cho bạn. Tờ đơn này bạn có thể lên trực tiếp cơ quan bảo hiểm xã hội xin và nộp cùng các hồ sơ khác.

Trên đây là bộ hồ sơ đầy đủ để làm thủ tục hưởng BHXH một lần. Thêm vào đó, hiện tại do dịch covid bùng phát mạnh nên nhiều nơi bị giãn cách theo chỉ thị 16 của chính phủ. Vậy, nếu như các bạn không đến trực tiếp tại cơ quan bảo hiểm xã hội để nộp hồ sơ thì có thể nộp qua bưu điện. Khi nộp hồ sơ hưởng BHXH 1 lần qua bưu điện cần chuẩn bị: sổ BHXH bản chính, CMND hoặc CCCD bản phô tô, sổ hộ khẩu/sổ tạm trú (phô-tô), mẫu đơn đề nghị hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội một lần số 14-HSB. Riêng đối với mẫu 14-HSB bạn có thể viết tay và ký tên theo đúng mẫu do bảo hiểm ban hành, rồi gửi đến địa chỉ của cơ quan BHXH.

Trong tất cả các loại giấy tờ mà tôi nêu ở trên không bao gồm quyết định nghỉ việc do đó, nếu như các bạn đã bị mất quyết định nghỉ việc hoặc đã nộp quyết định nghỉ việc để hưởng thất nghiệp thì cũng không ảnh hưởng gì đến việc nhận bảo hiểm xã hội một lần. Bởi, quyết định nghỉ việc chỉ cần khi nhận bảo hiểm thất nghiệp để xác định thời hạn nộp hồ sơ, còn đối với bảo hiểm xã hội một lần việc xác định thời hạn đủ 1 năm nghỉ việc xác định theo tháng cuối cùng đóng bảo hiểm trên sổ bảo hiểm mà không xác định theo ngày nghỉ việc ghi trên quyết định nghỉ việc.

Kinh nghiệm lãnh bảo hiểm xã hội một lần


4. Kinh nghiệm nộp hồ sơ lãnh bảo hiểm một lần tại cơ quan bảo hiểm xã hội​


Sau khi bạn chuẩn bị đầy đủ các hồ sơ như mình nêu ở trên thì bạn đến trực tiếp cơ quan bảo hiểm xã hội nộp hồ sơ. Khi đến nơi, bạn vào bộ phận một cửa lấy số thứ tự và chờ đến số của mình thì cầm hồ sơ lên làm việc với cán bộ tiếp nhận hồ sơ. Thủ tục tiếp nhận và hẹn trả kết quả làm khá nhanh. Cán bộ bảo hiểm sẽ kiểm tra sơ qua hồ sơ của bạn, sau đó biên nhận giấy tờ đã nhận và đưa trả bạn giấy hẹn nhận kết quả.

Đến ngày hẹn nhận kết quả, bạn đến tại bộ phận một cửa lấy số thứ tự và chờ đến lượt. Sau đó, họ sẽ đưa trả cho bạn tờ Quyết định nhận bảo hiểm xã hội một lần, trong tờ quyết định ghi đầy đủ thông tin về thời gian, quá trình đóng bảo hiểm của bạn, cách tính mức hưởng của bạn khá chi tiết và cuối cùng là kết quả số tiền bạn nhận được. Sau đó bạn chờ 1 hoặc 2 ngày sau bên bảo hiểm sẽ chuyển tiền vào số tài khoản cho bạn. Lưu ý là: nếu như bạn còn thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp chưa nhận thì họ sẽ trả lại cho bạn sổ bảo hiểm mới trong đó chỉ ghi nhận thời gian đóng bảo hiểm của bạn chưa nhận mà không có thời gian đóng bảo hiểm xã hội nữa. Mai mốt bạn có đi làm trở lại thì sẽ tiếp tục đóng bảo hiểm vào sổ bảo hiểm này. Đối với trường hợp người lao động không còn thời gian nhận bảo hiểm thất nghiệp chưa hưởng thì sẽ không được cơ quan bảo hiểm xã hội trả lại sổ. Do đó, các bạn cần giữ lại tờ quyết định nhận bảo hiểm xã hội một lần để sau này có làm việc ở doanh nghiệp khác thì nộp lại cho họ để xin cấp lại sổ bảo hiểm xã hội.

Lưu ý: Tất cả người lao động khi làm hồ sơ lãnh trợ cấp bảo hiểm xã hội một lần đều được cơ quan bảo hiểm xã hội tính tiền trượt giá nên không có chuyện người được nhận người không được nhận. Có những trường hợp được lãnh luôn tiền trượt giá trong khoản tiền bảo hiểm xã hội một lần nhưng có những trường hợp được trả thành hai lần. Vậy làm sao để bạn biết là bạn đã được nhận tiền trượt giá chưa thì bạn xác định như sau:

- Nếu bạn làm hồ sơ vào thời điểm từ ngày 01/01 đến 28/02 hàng năm thì sẽ chưa có tiền trượt giá trong tiền bảo hiểm xã hội một lần mà bên cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ tính riêng và trả đợt 2 cho bạn. Tại sao lại vậy? Vì theo quy định của nhà nước, hàng năm chính phủ sẽ bạn hành một nghị định về hệ số trượt giá khi tính toán số tiền bảo hiểm xã hội một lần nên vào đầu năm từ tháng 1 đến hết tháng 2, cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ chưa cập nhật được công thức tính mới theo hệ số mới nên tách phần tiền trượt giá trả đợt 2.

- Nếu bạn làm hồ sơ vào thời điểm từ ngày 01/03 đến hết 31/12 hàng năm thì tiền trượt giá được trả chung vào tiền bảo hiểm một lần của bạn rồi.

Như vậy, trên đây là toàn bộ những kinh nghiệm lãnh bảo hiểm xã hội một lần của bản thân tôi, nếu như các bạn cần giải đáp thắc mắc hoặc bình luận thêm về vấn đề này hãy comment cho tôi biết ở dưới bài viết này nhé.
 
Last edited by a moderator: