Gian Lận Của Doanh Nghiệp Đối Với Việc Trốn Đóng Bảo Hiểm Xã Hội Cho Người Lao Động

Gian Lận Của Doanh Nghiệp Đối Với Việc Trốn Đóng Bảo Hiểm Xã Hội Cho Người Lao Động

Trong những năm vừa qua, chính sách pháp luật về an sinh xã hội luôn được thắt chặt các quy định để giảm tối đa những trường hợp gian lận, trục lợi quỹ bảo hiểm gây thất thoát trong việc quản lý quỹ bảo hiểm của nhà nước. Có thể thấy, tình trạng trốn đóng, gian lận, chậm đóng bảo hiểm xã hội diễn ra ngày càng nhiều và tinh vi. Chính vì vậy, bảo hiểm xã hội luôn tăng cường thanh tra, kiểm tra về lao động, việc làm, an toàn vệ sinh lao động, bảo hiểm xã hội nhằm tìm ra các hành vi vi phạm pháp luật về lao động bảo hiểm, từ đó có những chế tài phù hợp nhằm khắc phục tình trạng trên.

Tuy nhiên, qua thực tế kiểm tra, các đơn vị sử dụng lao động vẫn tìm cách trốn đóng bảo hiểm hoặc tìm mọi cách để đóng bảo hiểm xã hội với mức thấp nhất có thể. Ta có thể điểm qua một số hành vi gian lận trong việc đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ-BNN của Doanh nghiệp có thể kể đến như sau:

1. Doanh nghiệp trốn đóng bảo hiểm cho những người lao động đủ điều kiện đóng bảo hiểm​

Căn cứ Khoản 1 Điều 2 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 quy định về người lao động phải tham gia bảo hiểm xã hội khi thuộc một trong những trường hợp sau:

- Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn,

- Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn,

- Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động;

- Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng;

Theo quy định trên, nếu Doanh nghiệp có sử dụng lao động và ký Hợp đồng lao động là phải đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động. Tuy nhiên, để trốn đóng bảo hiểm xã hội thì doanh nghiệp cố tình không ký hợp đồng lao động với người lao động hoặc biến tấu các loại hợp đồng như ký với người lao động hợp đồng khoán, hợp đồng học việc, hợp đồng cộng tác…. để trốn đóng bảo hiểm. Đúng là, nếu ký các dạng hợp đồng nêu trên thì pháp luật bảo hiểm sẽ không bắt buộc doanh nghiệp phải đóng bảo hiểm bởi khi đó người lao động sẽ không thuộc đối tượng đóng bảo hiểm, nhưng rõ ràng các doanh nghiệp khi ký các hợp đồng nêu trên đều ký sai bản chất khi vỏ ngoài thì để tên hợp đồng như vậy nhưng bên trong ruột, các điều khoản của hợp đồng lại là hợp đồng lao động. Chính vì vậy, các trường hợp trên khi bị cơ quan BHXH thanh kiểm tra thì bị truy thu tiền đóng bảo hiểm xã hội do cố tình trốn đóng bảo hiểm.

Vậy cần lưu ý: Đúng là các dạng hợp đồng như: hợp đồng khoán, hợp đồng cộng tác, hợp đồng học việc… là dạng hợp đồng không phải đóng bảo hiểm nhưng doanh nghiệp cần ký đúng người đúng việc để tránh trường hợp tên hợp đồng một đằng nhưng điều khoản quy định lại là một kiểu khác.

Ngoài ra, còn nhiều trường hợp Doanh nghiệp cố tình làm sai quy định như: ký các loại hợp đồng quá thời hạn cho phép để không phải đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động. Ví dụ, giai đoạn trước năm 2017, luật bảo hiểm xã hội Việt nam cho phép đối với Hợp đồng lao động ký dưới 3 tháng thì không phải đóng bảo hiểm xã hội. Do đó, tận dụng lỗ hổng này, các doanh nghiệp ký hợp đồng lao động với người lao động là 2 tháng và ký liên tục như vậy trong thời gian dài. Đây là hành vi vi phạm quy định của Pháp luật lao động. Đến nay, từ năm 2018 thì pháp luật bảo hiểm đã có những quy định chặt chẽ hơn, yêu cầu đóng bảo hiểm xã hội đối với cả hợp đồng lao động được ký kết từ 1 tháng trở lên nhằm hạn chế tình trạng lách luật.

2. Thực hiện đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động nhưng đóng với mức lương tối thiểu​

Đối với các Doanh nghiệp, việc đóng đầy đủ bảo hiểm xã hội cho người lao động là một gánh nặng, do đó, họ tìm mọi cách để giảm thiểu tối đa nhất chi phí bảo hiểm xã hội. Vì vậy, xuất hiện tình trạng, Doanh nghiệp đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động bằng mức lương tối thiểu vùng mặc dù trên bảng lương, số tiền lương thực lãnh của người lao động rất cao, thập chí gấp 2 4 lần so với mức lương đóng bảo hiểm xã hội. Vậy nguyên căn từ đâu:

Luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định những khoản phụ cấp mà không phải đóng bảo hiểm xã hội và đây là cội nguồn để các đơn vị sử dụng lao động tận dụng lách luật nhằm giảm thiểu tối đa nhất mức tiền làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội. Các khoản phụ cấp phải đóng bảo hiểm xã hội hiện nay theo Điều 89 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 bao gồm:

- Phụ cấp chức vụ, chức danh;

- Phụ cấp trách nhiệm;

- Phụ cấp nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm;

- Phụ cấp thâm niên;

- Phụ cấp khu vực;

- Phụ cấp lưu động;

- Phụ cấp thu hút;

- Các phụ cấp có tính chất tương tự.

Từ quy định trên, nhiều doanh nghiệp cố tình để các khoản phụ cấp của người lao động nằm ngoài các khoản phụ cấp nêu trên để không đóng bảo hiểm mặc dù thực tế họ chẳng biết những khoản phụ cấp đó là gì. Tức là hợp đồng quy định một kiểu và tiền lương nhận về lại tính một kiểu khác. Đó là giai đoạn trước ngày 1/1/2018. Sau đó, pháp luật bảo hiểm có thay đổi và quy định: “tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội là mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác theo quy định của pháp luật về lao động”. Việc quy định như trên, hạn chế một phần việc trốn đóng bảo hiểm xã hội khi doanh nghiệp cố đẩy các khoản chi phí khác vào phụ cấp không phải đóng bảo hiểm xã hội nhưng cũng chưa hoàn toàn triệt để.

Vậy làm sao để biết Doanh nghiệp có thực hiện việc đóng Bảo hiểm xã hội cho Người lao động không, bạn có thể kiểm tra bằng các cách sau:

2.1 Tra cứu thông qua thẻ bảo hiểm y tế

Thông thường, khi người lao động được Doanh nghiệp tham gia bảo hiểm xã hội thì sẽ được cơ quan Bảo hiểm xã hội cấp thẻ Bảo hiểm y tế để dùng trong suốt quá trình đóng bảo hiểm. Vậy nên để biết là hằng tháng Doanh nghiệp có đóng tiền bảo hiểm xã hội cho người lao động không thì:

Khi đi khám chữa bệnh, nếu thẻ bảo hiểm y tế của người lao động mà dùng được thì doanh nghiệp vẫn đóng đầy đủ bảo hiểm xã hội cho người lao động. Ngược lại, nếu cơ sở khám chữa bệnh thông báo thẻ bảo hiểm y tế của người lao động hết hạn hoặc không dùng được thì khả năng cao là doanh nghiệp không đóng bảo hiểm hoặc nợ tiền bảo hiểm của người lao động nên thẻ bảo hiểm y tế không dùng được. Bởi theo Luật bảo hiểm xã hội 2014, hằng tháng doanh nghiệp trích tiền bảo hiểm xã hội của người lao động và tiền mà doanh nghiệp phải đóng cùng lúc nộp lên cơ quan bảo hiểm xã hội. Do đó, các khoản tiền bảo hiểm của người lao động là đóng theo tháng và bảo hiểm y tế cũng vậy, dùng tháng nào đóng tháng đó, nên nếu thẻ bảo hiểm y tế không dùng được là doanh nghiệp đang nợ tiền bảo hiểm hoặc không đóng cho người lao động.

Tra cứu thời hạn sử dụng của thẻ Bảo hiểm y tế qua trang web của bảo hiểm xã hội, cụ thể các bước thực hiện như sau:

Bước 1: Đăng nhập vào đường link tra cứu thời hạn sử dụng thẻ bảo hiểm y tế của bảo hiểm xã hội việt nam:

https://baohiemxahoi.gov.vn/tracuu/Pages/tra-cuu-thoi-han-su-dung-the-bhyt.aspx

Bước 2: Nhập các thông tin tra cứu như: Họ và tên, mã thẻ BHYT, Ngày tháng năm sinh, mã capcha. Sau đó nhấn tra cứu.

Bước 3: Hệ thống Bảo hiểm xã hội sẽ trả kết quả nói về tình trạng thẻ bảo hiểm y tế của bạn. Nếu doanh nghiệp đang nợ tiền thì hệ thống sẽ thông báo luôn. Dưới đây là ví dụ:

“Thẻ hợp lệ! Bổ sung thêm mã thẻ 15 ký tự, Họ tên: Đoàn Thị Lan, Ngày sinh: 29/11/1995, Giới tính: Nữ! (ĐC: xóm 3 thôn Hữu Vĩnh, Xã Hồng Quang, Huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà Nội; Nơi KCBBĐ: 01C54; Hạn thẻ: 01/03/2021 - 31/12/2021; Thời điểm đủ 5 năm liên tục: 20/11/2022). Họ tên: Đoàn Thị Lan, Ngày sinh: 29/11/1995, Thẻ có giá trị sử dụng: Từ ngày 01/03/2021 đến ngày 31/12/2021.”

Tra cứu thời hạn sử dụng của thẻ Bảo hiểm y tế qua tin nhắn điện thoại, cụ thể như sau:

Cách 1: BH<dấu cách>THE<dấu cách>Mã thẻ BHYT gửi 8079

Ví dụ: Soạn BH THE DN4013320760955 gửi 8079

Cách 2: TC<dấu cách>BHYT<dấu cách>Mã thẻ BHYT gửi đến 8179

Ví dụ: Soạn TC BHYT DN4013320760955 gửi 8179

2.2 Tra cứu thời gian đóng bảo hiểm xã hội qua trang web của Bảo hiểm xã hội Việt Nam​

Khi tra cứu thời gian đóng bảo hiểm xã hội, người lao động sẽ kiểm tra được thời gian đóng bảo hiểm xã hội của mình hiện tại như thế nào. Hệ thống Bảo hiểm xã hội sẽ cập nhật đế thời điểm hiện tại của người lao động do đó, người lao động sẽ biết được doanh nghiệp có đóng Bảo hiểm cho mình không. Các bước tra cứu cụ thể như sau:

Bước 1: Đăng nhập vào trang tra cứu quá trình đóng Bảo hiểm của bảo hiểm xã hội Việt Nam (https://baohiemxahoi.gov.vn/tracuu/Pages/tra-cuu-dong-bao-hiem.aspx)

Bước 2: Điền đầy đủ các thông tin yêu cầu tra cứu

Tỉnh thành: Chọn tỉnh thành phố muốn tra cứu

Cơ quan BHXH: chọn cơ quan BXH muốn tra cứu

Từ tháng: điền từ tháng năm muốn tra cứu

Đến tháng: điền đến tháng năm muốn tra cứu

CMND: điền chứng minh nhân dân hiện tại của người lao động

Mã số BHXH: điền mã số BHXH của người lao động

Họ tên: Điều họ tên của người lao động

SĐT nhận OTP: điền số điện thoại nhận OTP

Nhập mã capcha

Điền mã OTP được gửi về máy

Sau đó, nhấn tra cứu, kết quả sẽ được trả về như sau:

Tra cứu thời gian đóng bảo hiểm xã hội qua trang web của Bảo hiểm xã hội Việt Nam

3. Tra cứu thời gian đóng bảo hiểm xã hội qua tin nhắn điện thoại​

3.1 Tra cứu thời gian tham gia BHXH theo khoảng thời gian​

- Cách 1: BH<dấu cách>QT<dấu cách>Mã số BXHH<dấu cách>Từ tháng – năm<dấu cách>Đến tháng – năm gửi 8079

Ví dụ: Soạn BH QT 3320609955 012020 022021 gửi 8079

- Cách 2: TC<dấu cách>BHXH<dấu cách>{mã số BHXH}<dấu cách>Từ tháng – năm<dấu cách>Từ tháng – năm gửi đến 8179.

Ví dụ: TC BHXH 3320609955 012020 022021 gửi 8179

3.2 Tra cứu thời gian tham gia BHXH theo năm​

- Cách 1: BH<dấu cách>QT<dấu cách>Mã số BXHH<dấu cách>Từ năm<dấu cách>Đến năm gửi 8079

Ví dụ: Soạn BH QT 3320609955 2017 2021 gửi 8079

- Cách 2: TC<dấu cách>BHXH<dấu cách>{mã số BHXH}<dấu cách>{từ năm}<dấu cách>{đến năm} gửi đến 8179.

Ví dụ: Soạn TC BHXH 3320609955 2017 2021 gửi 8179

3.3 Tra cứu thời gian tham gia BHXH​

- Cách 1: BH<dấu cách>QT<dấu cách>Mã số BHXH gửi 8079 (Cước phí 1.000 đồng/tin nhắn)

Ví dụ: Soạn BH QT 3320609955 gửi 8079

- Cách 2: TC<dấu cách>BHXH<dấu cách>Mã số BHXH gửi đến 8179 (Cước phí 1.500 đồng/tin nhắn).

Ví dụ: Soạn TC BHXH 3320609955 gửi đến 8179

4. Tra cứu thời gian đóng bảo hiểm xã hội qua app VssID của Bảo hiểm xã hội Việt Nam​

VssiD (bảo hiểm xã hội số) là một sản phẩm thuộc hệ sinh thái chuyển đổi số phục vụ người dân của Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Ứng dụng này cung cấp đầy đủ các thông tin liên quan đến Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp của người tham gia như: Tra cứu thông tin quá trình tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp; Tra cứu thông tin hưởng các chế độ: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thông tin khám chữa bệnh bảo hiểm y tế; Tra cứu mã số bảo hiểm xã hội, thời hạn sử dụng thẻ Bảo hiểm y tế; Tra cứu cơ quan bảo hiểm xã hội, đại lý thu bảo hiểm xã hội gần nhất; Tra cứu cơ sở ý tế có ký hợp đồng khám chữa bệnh với Bảo hiểm y tế…. Chính vì vậy, người lao động có thể tải app về để theo dõi việc doanh nghiệp đóng bảo hiểm xã hội cho mình, giúp quá trình đóng bảo hiểm xã hội công khai, minh bạch, hạn chế các vấn đề về nợ tiền bảo hiểm xã hội và trốn đóng bảo hiểm xã hội.

Các bước sử dụng app Vssid như sau:

Bước 1: Vào kho ứng dụng trên điện thoại di động thông minh

Bước 2: Tài ứng dụng VssID và cài đặt như các ứng dụng khác

Bước 3: Đăng nhập tên và mật khẩu

Sau khi đăng nhập thành công, người lao động có thể tra cứu quá trình đóng bảo hiểm xã hội của mình.

Hãy chia sẻ lại cho mọi người tham khảo và bình luận bài viết bên dưới nhé!!!
 
Last edited by a moderator:
19/3/21
1,768
24
38
Trước em đi làm, lương 10t nhưng công ty khai có 4 triệu để lách bảo hiểm, còn lại là tiền thưởng. do nhà nước mình quản lý lỏng lẻo nên họ mới có thể làm vậy.
Đúng rồi em ạ, bởi thực tiễn việc đóng bảo hiểm xã hội hiện nay là quyền lợi của người lao động nhưng lại là gánh nặng cho doanh nghiệp. Bởi doanh nghiệp pải đóng 2 phần, còn người lao động đóng 1 phần. Ví dụ lương của em 10 triệu thì em đóng 1 triệu, doanh nghiệp đóng 2 triệu. Vậy số tiền đóng lên BHXH là 3tr. Vạy nên các doanh nghiệp mới lách như trên để giảm tiền đóng BHXH tại doanh nghiệp mà không bị phạt gì từ cơ quan nhà nước.
 

Haman

editor
19/2/21
1,584
5
38
Trước em đi làm, lương 10t nhưng công ty khai có 4 triệu để lách bảo hiểm, còn lại là tiền thưởng. do nhà nước mình quản lý lỏng lẻo nên họ mới có thể làm vậy.
công ty làm thế thì sẽ giảm phí đóng bảo hiểm cho cả bạn và công ty nhưng cuối cùng người thiệt vẫn là người lao động. Vì đóng bảo hiểm xã hội với mức thấp thì sẽ được hưởng các quyền lợi với mức thấp. Nên vấn đề này thực tế rất nhiều bạn ạ.